Пашырэнне выкарыстання беларускай мовы прывяло б да кансалідацыі беларускага грамадства і ўмацавала аўтарытэт Беларусі ў сусветнай супольнасці, лічыць каля 40% апытаных грамадзян краіны ў ходзе даследавання, праведзенага Інфармацыйна-аналітычным цэнтрам пры адміністрацыі прэзыдэнта Беларусі.

"Значная частка грамадства - ад 27% да 43% - лічыць, што больш шырокае ўжыванне беларускай мовы ў жыцці рэспублікі прывядзе да кансалідацыі насельніцтва, яго аб'яднання шляхам павышэння ўзроўня нацыянальнай самасвядомасці, больш глыбокага ўсьведамленьня свайго становішча як самастойнай нацыі", - гаворыцца ў прэс-рэлізе, падрыхтаваным па выніках даследавання.

У ім таксама адзначаецца, што "частка рэспандэнтаў ўказалі на міжнародны аспект праблемы: фактары ўмацавання прэстыжу і аўтарытэту рэспублікі ў вачах сусветнай супольнасці, актывізацыя адносін з беларусамі за мяжой, магчымасць вяртання ў рэспубліку часткі этнічных беларусаў".

Выказваючы сваё стаўленне да больш шырокага ўжывання беларускай мовы ў жыцці грамадства, трэць рэспандэнтаў заявілі, што хацелі б шырэй выкарыстоўваць беларускую мову ў дзяржаўных установах, пятая частка - на сваёй працы, вучобе, а таксама ў сферы абслугоўвання, меншая колькасць - у сямейна-бытавых адносінах, пры зносінах з сябрамі, знаёмымі. Наогул не жадалі б больш шырока выкарыстоўваць беларускую мову 34,5% рэспандэнтаў.

Разам з тым, вынікі даследавання таксама паказваюць, што "да чвэрці рэспандэнтаў выказваюць меркаванне аб негатыўных наступствах больш шырокага прымянення беларускай мовы ў грамадстве: стварэнне напружанасці ў асяроддзі рускамоўнага насельніцтва, вялікія матэрыяльныя выдаткі, павышэнне трывожнасці ў грамадстве, раз’яднанне насельніцтва рэспублікі, узмацненне ўплыву апазыцыйных сілаў ўнутры і па-за рэспублікі ".

Апытанне таксама паказала, што пераважная большасць апытаных - 84,1% выступаюць за абавязковае наяўнасць у грамадзянаў і ўстаноў права выбару якой з дзяржаўных моў, рускай або беларускай, карыстацца. Не згодны з наяўнасцю ў краіне дзвюх дзяржаўных моў ўсяго 5% насельніцтва ".

У прэс-рэлізе адзначаецца, што "палова насельніцтва Беларусі - 50,1% - падтрымлівае ідэю больш шырокага выкарыстання беларускай мовы ў рэспубліцы, але пры ўмове, што пры яе рэалізацыі не будзе перагібаў. Без вылучэння якіх-небудзь умоў за больш шырокае распаўсюджанне беларускага мовы выступае 21,2% грамадзян; супраць - 15,7%. Варыянт адказу "мне ўсё роўна" выбралі 7,4% рэспандэнтаў ".

Амаль трэць насельніцтва лічыць, што "наогул няма неабходнасці пашыраць прымяненне беларускай мовы, паколькі яна і так выкарыстоўваецца ў нашым грамадстве ў дастатковай ступені". На пытанне "Ці неабходна, на вашую думку, пашырэнне выкарыстання беларускай мовы ў рэспубліцы?" 22,3% рэспандэнтаў адказалі станоўча, 27,8% - адмоўна, 38,7% грамадзян лічаць неабходным пашыраць прымяненне беларускай мовы толькі ў асобных сферах жыцця грамадства.

Паводле даследавання, аб поўнай гатоўнасці перайсці зараз на зносіны на беларускай мове заяўляюць 7,6% рэспандэнтаў. Аб сваёй поўнай або частковай гатоўнасці размаўляць на беларускай мове ва ўстановах культуры заявілі 58,2% рэспандэнтаў, ва ўстановах адукацыі - 56,9%. Менш за ўсё насельніцтва гатова да прымянення беларускай мовы ў медыцынскіх установах - 35,8%, у міліцыі і арміі - 36,2%.

Згодна з вынікамі даследавання, у той ці іншай ступені пераважная большасць жыхароў валодаюць беларускай мовай: 29,4% - свабодна размаўляе, чытаюць і пішуць, 52,5% - могуць размаўляць і чытаць на беларускай мове, 8,3% - разумеюць яе , але размаўляць і чытаць не могуць. Разумеюць беларускую мову ў той частцы, дзе яна падобная да рускай, 7% рэспандэнтаў.

Разам з тым для большай часткі насельніцтва Беларусі (72%) асноўнай мовай, якая выкарыстоўваецца ў паўсядзённым жыцці, з'яўляецца руская. Больш за пятую частку рэспандэнтаў ўжываюць сумесь моў - рускага з выкарыстаннем беларускіх слоў або наадварот. І толькі для 11,9% рэспандэнтаў асноўнай мовай у паўсядзённым жыцці з'яўляецца беларуская.

Лічаць, што зусім не ведаюць беларускай мовы, дзесятая частка насельніцтва, а 1,7% рэспандэнтаў наогул яе не ўспрымаюць. Пры гэтым 10,2% рэспандэнтаў наогул не вывучалі беларускую мову ні ў навучальных установах, ні на курсах, ні самастойна.

Адказваючы на пытанне "Якая мова вам бліжэй, з’яўляецца больш роднай незалежна ад ступені валодання ёю?", 69,5% рэспандэнтаў назвалі рускую. Беларускую ў гэтай якасці адзначылі 36,7% рэспандэнтаў. Украінскую мову лічаць роднай 1,2%, польскую - 1,1%. Пры гэтым бліжэй і больш роднай для сябе беларускую мову лічаць 45,6% жыхароў сельскай мясцовасці, 33,1% гараджан. Сярод моладзі беларускую мову лічаць роднай трэць (33,1%) рэспандэнтаў.

У хатніх умовах часта або час ад часу ўжываюць беларускую мову 35,1% рэспандэнтаў. На працы, вучобе выкарыстоўваюць беларускую мову 29,7%. Чвэрць насельніцтва ўказала на ўжыванне беларускай мовы пры зносінах ў коле сяброў, знаёмых, пятая частка выкарыстоўвае яе на вуліцы, у транспарце, у іншых грамадскіх месцах, а таксама пры звароце ў дзяржаўныя ўстановы.

Паводле interfax.by, belta.by


Гл. таксама:

А.Трусаў: “Для беларусізацыі дастаткова аднаго званка”
Вэртыкалі спатрэбілася беларуская мова
У Магiлёве iнiцыююць Год роднай мовы