Заснаваная князем Гедымінам Вільня ляжыць на зліцці рэк Вільні і Нярыс (Вілія) прыкладна за 30 км ад мяжы з Беларуссю. Сёння тут знаходзяцца асноўныя палітычныя, эканамічныя, сацыяльныя, культурныя, навуковыя і адукацыйныя ўстановы Літвы. Вільня вядомая сваім гістарычным цэнтрам, Старым горадам, які з’яўляецца адным з найбуйнейшых ва Усходняй Еўропе (360 га). У 2009 годзе Вільня была Еўрапейскай культурнай сталіцай.
Сёння большасць насельнітва горада (прыкладна 60%) ужо складаюць літоўцы, хаця на пачатку мінулага стагоддзя іх у Вільні налічвалася недзе 2%. Праўда, палякі, паланізаваныя беларусы («тутэйшыя», «ліцьвіны») дагэтуль складаюць большасць насельніцтва Віленшчыны.
Пра непарыўную сувязь Вільні з беларускай культурай сведчыць многае: знакамітая Вострая Брама з “Пагоняй” Вялікага княства Літоўскага; дом, дзе знаходзілася друкарня Скарыны; месца пакутніцкай смерці Кастуся Каліноўскага; будынак былой Віленскай беларускай гімназіі; мемарыяльныя дошкі шматлікім дзеячам беларускай культуры, якія жылі і працавалі ў Вільні…
Безумоўна, сёння не варта распачынаць гаворку пра вяртанне спрадвеку поліэтнічнай Вільні, якая стала калыскай духоўнага адраджэньня палякаў, культурнага самасцвярджэння беларусаў, нацыянальна-палітычнага станаўленьня літоўскай нацыі, асветніцкім горадам габрэяў, у межы Беларусі. Але гэты горад трэба вяртаць у кантэкст беларускай гісторыі, даследаваць яго ролю ў сучаснай гісторыі нашай краіны, бо Вільня – адзін з найбольш знакавых сімвалаў беларускай нацыі.


Знаёмства з горадам для мяне, як і для многіх іншых, пачалося з чыгуначнага вакзалу


Літоўскія цягнікі выглядаюць па-еўрапейску


Царква Святога Духу
Адзіны ў Літве праваслаўны храм з выразнымі рысамі віленскага барока. Заснаваны ў 1597 годзе на месцы, дзе ў 1347 годзе загінулі пакутніцкай смерцю за веру Хрыстову беларусы з дворскай дружыны князя Альгерда - святыя Антон, Іван, Яўстах. Іх мошчы дагэтуль захоўваюцца ў скляпеннях кляштара. Мужчынскі і жаночы праваслаўныя кляштары - адзіныя ў Літве, якія дагэтуль дзейнічаюць.


Царква Святога Мікалая


Царква Святой Параскевы Пятніцы


Базыльянскія муры

Базыльянскія муры, аб’ект культурнай спадчыны ЮНЭСКА, - гэта комплекс Базыльянскага (уніяцкага) кляштара, які ўтвараюць царква Святой Троіцы, званіца, будынкі жаночага і мужчынскага кляштараў, Паўночная і Паўдзённая брамы і бурса.
У першай палове ХХ ст. тут знаходзіўся палітычны і культурны цэнтр беларусаў: Беларускі музей ім. І. Луцкевіча і беларуская бібліятэка, Віленская беларуская гімназія, дзве беларускія пачатковыя школы, Беларускае навуковае таварыства, Беларускі нацыянальны камітэт, Беларускія настаўніцкія курсы, Беларуская школьная рада Віленшчыны, духоўная семінарыя Святатраецкай царквы.


Віленская беларуская гімназія

Віленская беларуская гімназія была адной з першых беларускіх сярэдніх школ, якую 1.1.1919 г. арганізаваў Іван Луцкевіч. Дзейнічала да чэрвеня 1944 г. Сярод настаўнікаў гімназіі быў увесь цвет беларускага нацыянальнага адраджэння: бацькі "праекта Беларусь" Антон і Іван Луцкевічы, класік літаратуры Максім Гарэцкі, прэзідэнт Рады БНР Вінцэнт Жук-Грышкевіч, сусветнавядомы навуковец Барыс Кіт, музычны патрыярх Рыгор Шырма... На ўваходзе ў былую гімназію вісяць мемарыяльныя шыльды выкладчыку літаратуры Максіму Гарэцкаму і вучаніцы, беларускай паэтцы Наталлі Арсенневай.


Мемарыяльная шыльда Максіму Гарэцкаму


Царква Успення Прасвятой Багародзіцы


Віленская філармонія


Касцёл Святой Ганны


Найпрыгажэйшы помнік палымянай готыкі Усходняй Еўропы быў узведзены ў 1495-1499 гг. на загад вялікага князя літоўскага Аляксандра. Ёсць легенда, што касцёл пабудаваў таленавіты юнак-дойлід з Менску, якога пасля забілі зайздроснікі. Паводле другой легенды, Напалеон, пабачыўшы касцёл, ашаломлена сказаў: "Каб мог, панёс бы яго на сваёй далонi ў Парыж...".


Касцёл Святога Францыска і Бернарда


Касцёл Святога Францыска і Бернарда
Касцёл бернардзінцаў - адзін з буйнейшых гатычны храмаў у Вільні. Ён утварае адзін архітэктурны ансамбль з касцёлам Святой Ганны.


Касцёл Святога Казіміра


Касцёл Святога Міхаіла


Касцёл Сэрца Езуса


Кафедральны касцёл Святых Станіслава і Уладзіслава


Самы значны храм Вялікага княства Літоўскага быў закладзены яшчэ Ягайлам і Вітаўтам у 1387 годзе як гатычны. Пазней перабудоўваўся ў стылях рэнесансу, барока, віленскага барока і класіцызму, у якім і захаваўся да нашага часу.


Кафедральны касцёл Святых Станіслава і Уладзіслава. Званіца


Кафедральны касцёл Святых Станіслава і Уладзіслава ўвечары


Касцёл Святой Тройцы


Касцёл Усіх Святых


Касцёл Узнясення Гасподняга


Захад сонца над праспектам Гедыміна


Вілія. Захад сонца